Δεν μπορεί να μεγαλώσατε σε ελληνικό σπίτι και να μη γνωρίζετε τη φανουρόπιτα. Έστω κι αν δεν έτυχε να τη μαγειρέψετε σίγουρα κάπου θα την έχετε δοκιμάσει καθώς είθισται ετούτη τη μέρα (27 Αυγούστου) οι εκκλησίες να γεμίζουν φανουρόπιτες.
Ποιος ήταν ο Άγιος Φανούριος
Ο Άγιος Φανούριος θεωρείται από τη λατρευτική παράδοση ως ο κατ’ εξοχήν άγιος που μπορεί να βοηθήσει στην ανεύρεση («φανέρωση») οποιουδήποτε χαμένου αντικειμένου, προφανώς από την παρετυμολογική σύνδεση του ονόματός του με τη λέξη «φανερώνω». Συναφής με τη δοξασία αυτή είναι και η παλαιότερη πίστη ότι ο Άγιος Φανούριος «φανερώνει» στις κοπέλες τον άνδρα που θα πάρουν.
Γιατί φτιάχνουμε τη φανουρόπιτα
Συνηθέστατα, οι γυναίκες όταν χάσουν κάτι, επικαλούνται τη βοήθειά του, τάζοντάς του μια φανουρόπιτα (κέικ με αλεύρι, μαύρες σταφίδες, ζάχαρη, λάδι, ξύσμα πορτοκαλιού κ.ά.) και τη μοιράζουν για να συγχωρεθούν οι αμαρτίες της μάνας του Αγίου, που σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση ήταν αμαρτωλή. Πολλές φανουρόπιτες φτιάχνονται κατά την ημέρα της εορτής του Αγίου, ως ευχαριστήρια προσφορά προς αυτόν ή ως ένα είδος προληπτικής αίτησης βοηθείας για μελλοντικές απώλειες.
Στην Κρήτη, το κέντρο της λαϊκής λατρείας του Αγίου βρίσκεται στην περιοχή Βαλσαμόνερου Ηρακλείου, όπου υπήρχε παλαιότερα μονή αφιερωμένη και στο όνομα του Αγίου Φανουρίου. Εκεί οδηγούν τους υπόπτους για ζωοκλοπή και μπροστά στην εικόνα του αγίου «ξεφανερώνονται», ορκίζονται δηλαδή για την αθωότητα τους.
Ο αριθμός των υλικών
Ο αριθμός των υλικών της φανουρόπιτας πρέπει να είναι πάντα μονός – και ιδανικά, να είναι 7 ή 9.
Αυτοί οι δύο αριθμοί συμβολίζουν τα μυστήρια της εκκλησίας, τις μέρες της δημιουργίας και τα τάγματα των αγγέλων.
Τα επτά υλικά είναι τα… στάνταρ: λάδι, αλεύρι, μπέικιν πάουντερ, ζάχαρη, σόδα, αλάτι και χυμός πορτοκαλιού.
Από εκεί και πέρα, μπορούμε να αυτοσχεδιάσουμε προσθέτοντας τις δικές μας αγαπημένες γεύσεις.
Συνταγή του Βήμα Gourmet που έχει 11 υλικά.
ΥΛΙΚΑ (για 1 στρογγυλό ταψί διαμέτρου 30 εκ.)
- 250 ml ηλιέλαιο και λίγο επιπλέον για την επάλειψη του ταψιού
- 200 ml χυμός πορτοκαλιού
- 250 ml νερό
- 15 γρ. κανέλα, σε σκόνη
- ξύσμα από 2 πορτοκάλια, ακέρωτα
- 220 γρ. ζάχαρη
- 10 γρ. μπέικιν πάουντερ
- 5 γρ. μαγειρική σόδα
- 600 γρ. μαλακό αλεύρι και λίγο επιπλέον για το ταψί
- 100 γρ. μαύρες σταφίδες
- σουσάμι, για το πασπάλισμα
ΕΚΤΕΛΕΣΗ
Σε ένα μεγάλο μπολ χτυπάμε με το σύρμα όλα τα υγρά υλικά μαζί με τα αρωματικά και τη ζάχαρη. Προσθέτουμε το μπέικιν παόυντερ, τη σόδα και το αλεύρι ανακατεύοντας διαρκώς μέχρι να δημιουργηθεί μια λεία, ομοιογενής ζύμη. Προσθέτουμε τις σταφίδες και ανακατεύουμε ώστε να πάνε παντού.
Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180°C. Αλείφουμε με λάδι το ταψί και το πασπαλίζουμε με αλεύρι. Αδειάζουμε τη ζύμη στο ταψί και πασπαλίζουμε την πίτα με το σουσάμι. Ψήνουμε για περίπου 1 ώρα, μέχρι να φουσκώσει και να ξεκολλάει από τα τοιχώματα. Είναι έτοιμη όταν μπήγοντας ένα μαχαίρι στην πίτα αυτό βγαίνει στεγνό.
Για να είμαστε απολύτως σύμφωνοι με την παράδοση, ενώ παρασκευάζουμε τη φανουρόπιτα πρέπει να λέμε και την παρακάτω ευχή:
«Κύριε Ιησού Χριστέ, ο Ουράνιος Άρτος, ο της βρώσεως της μενούσης εις τον αιώνα πλουσιοπάροχος χορηγός, ο δοτήρ των αγαθών, ο δέ Ηλιού τροφήν αγεώργητον πηγάσας, η ελπίς των απηλπισμένων, η βοήθεια των αβοηθήτων και σωτηρία των ψυχών ημών. Ευλόγησον τα δώρα ταύτα και τους ταύτα σοι προσκομίσαντας, εις δόξαν σήν και τιμήν του αγίου ενδόξου μεγαλομάρτυρος Φανουρίου.
»Παράσχου δέ, αγαθέ, τοις ευπρεπίσασι τους πλακούντας τούτους, πάντα τά εγκόσμια καί υπερκόσμια αγαθά σου. Εύφρανον αυτούς εν χαρά μετά του προσώπου σου, δείξον αυτοίς οδούς προς σωτηρίαν. Τα αιτήματα τών καρδιών αυτών καί πάσαν τήν βουλήν αυτών ταχέως πλήρωσον, οδηγών αυτούς προς εργασίαν τών εντολών σου, ίνα διά παντός εν ευφροσύνη καί αγαλλιάσει υμνώσι καί δοξάσωσι το πάντιμον καί μεγαλοπρεπές όνομά σου, πρεσβείαις της υπερευλογημένης Θεοτόκου, του αγίου ένδοξου νεομάρτυρος Φανουρίου, του Θαυματουργού, καί πάντων σου τών αγίων. Αμήν».
